مشاور وزیر  بهداشت در امور پرستاری:

مرکز تحقیقات پرستاری در بالین راه اندازی می شود

مشاور وزیر بهداشت در امور پرستاری می گوید: مرکز تحقیقات پرستاری در بالین تشکیل می شود تا گروه های تخصصی امور تحقیقاتی پرستاری در حوزه دانشگاهی و بالین شکل بگیرد و نتایج این پژوهش ها با تعامل دو طرفه با مسئولان حوزه بالین عملیاتی شود.

محمد علی چراغی اولین فردی است که بعد از تغییر چارت وزارت بهداشت و ایجاد پست مشاور وزیر بهداشت در امور پرستاری به این سمت منصوب شده است با چراغی درباره تغییر این جایگاه و سایر مباحث روز پرستاری به گفت و گو نشستیم که مشروح آن را در ذیل می آید:

 * با توجه به چارت جدید وزارت بهداشت این تغییر جایگاه را چطور ارزیابی می کنید؟

چراغی:  واقعیت این است که شاید در ظاهر قضیه این طور به نظر برسد که این جایگاه ارتقاء یافته و فردی که در این پست قرار می گیرد مستقیماً با وزیر بهداشت به عنوان بالاترین شخصیت سیاستگذار و تصمیم گیرنده نظام سلامت در ارتباط است. اما اتفاقاً در جلسه دیروز هم از معاونت توسعه و منابع انسانی و پشتیبانی وزارت بهداشت و از دوستانی که روی چارت 1800 نفری جدید وزارتخانه کار کرده اند این سؤال را پرسیدم  که مفهوم مشاور وزیر جنبه مشورتی دارد یا اجرایی که دوستان پاسخ روشنی ارائه ندادند و قرار شد در جلسه دیگری که این مسئله را با دوستانی که روی چارت وزارتخانه کار می کنند، مطرح کنیم. جایگاه مشاور وزیر در امور پرستاری در  چارت جدید لحاظ شده اما مشخصاً درباره شرح وظایف و چارت به ویژه بخش دفتر پرستاری وزارت بهداشت باید بیشتر بحث کنیم.

*با این بررسی ها به چه نتیجه ای می خواهید برسید؟

چراغی:  ببینید این پست با عنوان مشاور وزیر در امور پرستاری تعریف شده و فقط مخصوص پرستاری نیست. عنوان مشاور وزیر همزمان برای بسیاری از گروه ها مانند امور آزمایشگاهی نیز در نظر گرفته شده است اما در کنار آن عنوان مدیر کل نیز وجود دارد و به جنبه اجرایی این جایگاه توجه شده در حالی که اکنون چنین عنوانی در تعریف جایگاه پرستاری وجود ندارد. حتی در این راستا تصمیم داریم طی جلسه با دفاتر پرستاری دانشگاه ها، مدیران قبلی دفتر پرستاری وزارت بهداشت، صاحبنظران پرستاری از جمله نظام پرستاری و انجمن های علمی این حوزه، تغییر وضعیت و جایگاه دفتر پرستاری وزارت بهداشت را بررسی کنیم و از نحوه ادراک، دیدگاه و دغدغه های آنان در این زمینه مطلع شویم. اما به نظر می رسد دارابودن تشکیلات اجرایی مشخص برای پرستاری اجتناب ناپذیر است. بنابراین باید عنوان مدیر کل دفتر در کنار مشاور وزیر برای توجه به بعد اجرایی پرستاری نیز تعریف شود.

*یعنی با حفظ جایگاه فعلی و زیر نظر مستقیم وزیر بهداشت؟

چراغی: البته. زمانی تعیین همزمان یک نفر در جایگاه مدیر کل دفتر پرستاری وزارت بهداشت و مشاور وزیر در امور پرستاری مطلوب است که تشکیلات آن صرفاً زیر نظر وزیر باشد. چرا که پرستاری بسیار گسترده و وسیع است. اما اکنون پرستاری و دفتر پرستاری وزارت بهداشت محدود به حوزه معاونت درمان شده است. این مسئله در سطح دانشگاه ها نیز مشاهده می شود. دفتر پرستاری در دانشگاه ها شامل اتاقی کوچک با تعداد معدودی پرسنل و بودجه کم زیر نظر معاونت درمان است که صرفاً نیز کار اجرایی می کنند و در قوه سیاستگذاری و تغییر رویکردها تأثیر گذاری اجرایی ندارند.

*گستردگی پرستاری شامل چه بخش هایی می شود؟

چراغی:  پرستاری دارای 4 پایه و اساس مشخص تحت عنوان آموزش، تحقیقات، مدیریت خدمات بالینی و مدیریت ساختاری است. به عنوان مثال بحث آموزش در شاخه دانشگاهی، مدارج علمی و تحصیلات آکادمیک و در بعد عملی و بالین، آموزش مداوم و ضمن خدمت و همچنین ایجاد دوره های خاص پودمانی و طراحی آزمون RN را در بر می گیرد. بدیهی است زمانی در این زمینه موفقیت حاصل می شود که مشاور و مدیر کل دفتر پرستاری وزیر بهداشت که مستقیماً زیر نظر وزیر فعالیت می کند یک متناظر یا نماینده در معاونت آموزشی وزارتخانه داشته باشد تا بتواند در امور آموزشی راهبری کند. البته حضور متناظر در زمینه های دیگر نیز الزامی است. مدیریت خدمات بالینی و مدیریت اجرایی حوزه عمل و بالین از دیگر شاخه های اصلی پرستاری است که عمده فعالیت آن به حوزه معاونت درمان باز می گردد. نگاهی به تاریخچه دفتر پرستاری وزارت بهداشت نشان می دهد این دفتر به عنوان اداره کل در سال های 5- 1334دارای 4 دپارتمان اجرایی، آموزشی، روان پرستاری و بهداشت جامعه بوده است. امروز نیز که شاهد پیشرفت تمام رشته ها هستیم باید این دیدگاه کلان را برای پرستاری نیز لحاظ کنیم.

*موضوعی که از سال های گذشته مورد بی توجهی قرار گرفته بحث پژوهش های پرستاری و کاربردی نبودن آن در بالین است. برنامه شما برای حل این معضل چیست؟

چراغی:  به موضوع بسیار خوبی اشاره کردید که سال ها دغدغه ما نیز بوده است. همان بحث وجود متناظر در این بخش می تواند حلال بسیاری از مشکلات کنونی باشد. اگر مشاور وزیر در امور پرستاری دارای متناظر در معاونت تحقیقات و فن آوری وزارتخانه باشد و در عین حال از ضمانت اجرایی لازم هم برخوردار باشد می تواند با تشکیل گروه های تخصصی امور تحقیقاتی پرستاری در حوزه دانشگاهی و بالین را به گونه ای سیاستگذاری کند که نتایج پژوهش های دانشگاهی برای بالین کاربردی باشد و حوزه بالین نیز مشکلات اساسی خود را به این بخش منعکس کند تا برنامه ریزی برای انجام تحقیقات مناسب در دانشگاه انجام شود. با این اقدام ارتباط دانشگاه با صنعت و خدمات نیز برقرار می شود و از آنجایی که حوزه عمل و بالین پرستاری، جامعه است منفعت آن هم به ذی نفعان سیستم یا همان مددجویان باز می گردد. در وضعیت موجود دانشگاهیان ما تحقیقاتی انجام می دهند که مورد استفاده بالین نیست و نتایج آن در کتابخانه ها خاک می خورد. در حوزه عمل نیز که اصلاً صحبتی از تحقیقات بالینی وجود ندارد. بنابراین یکی از برنامه های ما راه اندازی مرکز تحقیقات پرستاری در بالین است که مشخصاً این فعالیت ها را دنبال کند.

*در چند سال گذشته بحث نیاز آموزش و پرورش به وجود پرستار مدرسه مطرح شد اما به هیچ نتیجه ای نرسید. شما چقدر به حضور پرستاران در سطح جامعه اعتقاد دارید؟

چراغی: برای پاسخ به سؤال شما لازم می بینم ابتدا پرستاری را تعریف کنم. پرستاری دانش آکادمیک پویایی است که در جهت تشخیص، تعدیل و درمان مشکلات بالقوه و بالفعل مددجو در ابعاد زیستی، روانی، اجتماعی، معنوی و فرهنگی مداخله می کند. مددجوی ما نیز شامل فرد سالم، بیمار، خانواده و جامعه است. بنابراین با توجه به گستردگی پرستاری و زیرشاخه های مختلف و متنوع آن باید پرستار در سطح مدارس، کارخانه ها، سفر و وسایل نقلیه و در کلینیک های مشاوره ، خدمات سلامتی را با قیمت مناسب برای سطح وسیعی از مردم و ارائه دهد. بنابراین تلاش می کنیم حوزه های کاری جدید را برای پرستاری تعریف کنیم. البته امیدواریم با توجه به محدودیت منابع مالی و انسانی و مقاومت هایی که در سیستم بهداشت و درمان وجود دارد بتوانیم در این زمینه موفق باشیم. اما اخیراً در این راستا برنامه ای را پیش رو قرار داده ایم که نیروهای خانه های بهداشت از بین جامعه پرستاری تأمین شود. مقدمات این کار فراهم شده و قرار است با معاونت درمان وزارت بهداشت راهکارهای عملیاتی شدن این برنامه را بررسی کنیم. با این اقدام می توانیم پرستاری را جامعه نگر کنیم تا فقط از حوزه درمان به آن نگاه نشود.

در زمان حاضر حجم زیادی از نیروهای بهداشتی جامعه را بهورزها تشکیل می دهند. از سوی دیگر برای دستیابی به چشم انداز افق 1404 باید سطح دانش نیروی انسانی ما برای پاسخگویی به نیازهای نوپدید، پیچیدگی های فرهنگی و اجتماعی و معضلات بهداشتی جامعه در آن مقطع افزایش یابد. بنابراین اگر هدف ارتقای بهورزهاست پیشنهاد می کنم برای آنان سهمیه ورودی به پرستاری  تعریف کنیم مانند آنچه اکنون برای بهیاران تعیین کرده ایم.

*بسیاری از صاحبنظران پرستاری معتقدند پرستاری هنور نتوانسته به جایگاه واقعی خود دست یابد آیا شما هم به این موضوع اعتقاد دارید؟ علت اصلی چیست؟

چراغی:  بله. متأسفانه ما در پیدا کردن جایگاه پرستاری و برای عرضه پتانسیل های بالقوه فراوان پرستاری دچار مشکل شده ایم. من معتقدم اساسی ترین بحث در این زمینه مسئله انسجام درون حرفه ای است. اتحاد و انسجام بین نهادهای مختلف پرستاری کمرنگ است و آن گونه که باید باشد نیست . بررسی نحوه ارتباط دانشکده های پرستاری با  دفاتر پرستاری دانشگاه ها، سازمان نظام پرستاری، دفتر پرستاری وزارت بهداشت و بورد پرستاری از نکات مهمی است که باید مورد توجه ویژه قرار  گیرد. بحث دیگری هم که در این زمینه وجود دارد اعتقاد نداشتن به اینکه باید جایگاه مناسبی به پرستاری اختصاص یابد تا بتواند توانمندی های خود را ارائه کند که این  دیدگاه خاص می تواند داخل یا خارج از این حرفه باشد.

*نقدهایی که به کادر پرستاری وارد می شود به ویژه در بحث کاهش کیفیت خدمات پرستاری را قبول دارید؟

چراغی: وقتی می گویند پرستار خوب کار نمی کند و مهارت لازم را ندارد باید این فرآیند بررسی شود که پرستار CCU ، اورژانس، کودکان، سوختگی و ... به چه کسی گفته می شود و تحت چه شرایطی می تواند در این بخش ها  کار کند. آیا مانند دیگر کشورها دوره های 6 ماهه آموزشی برای بروزسازی دانش او و امتحانات دوره های برای سنجیدن سطح علمی را برگزار می کنیم؟ نمی توان بدون آموزش پرستار بخش کودکان را به NICU ببریم و بگوییم باید اینجا کار کنی. بنابراین باید شیوه های روشن داشته باشیم  که اگر به هر دلیلی انجام نشد پیگردهای قانونی داشته باشد. مدیریت در حالت عام و خاص پرستاری یعنی اینکه ما بتوانیم ساختار سازمان منسجم حرفه ای را که متشکل از فرآیندهای استانداردسازی، یا رسمی بودن است را تعریف کنیم بدین معنا که برای تمام امور درمان پروتکل، شیوه نامه، دستور العمل، آیین نامه، قوانین و ضوابط روشن، مشخص و مکتوب و تهیه شده تحت فرآیندهای علمی داشته باشیم.

بحث استخدام 23 هزار پرستار در قالب استاندارد ساختار مطرح می شود که یکی از مؤلفه های آن نسبت پرستار به تخت بیمارستانی و جمعیت کشور است. باید جامع و کامل دیده شود. همین طور بحث هیئت امنایی کردن بیمارستان ها که در طراحی چارت اولیه آن مترون و سوپروایزر حذف شدند. این تصمیم سیستم بهداشت و درمان را دچار مشکل و استانداردهای خدمات پرستاری را در بیمارستان را مختل می کرد. در حالی که وقتی تصمیم گیری  در حوزه سلامت می شود باید تمام دست اندرکاران نظام سلامت نقش فعال داشته باشند و همه دیدگاه ها و دغدغه های خود را مطرح کنند تا خروجی آن متناسب با  نیازهای بومی کشور باشد.

*نا امنی شغلی پرستاران موضوع جدیدی نیست اما با وجود اتفاقاتی که اخیراً رخ داد و منجر به نابینایی پرستار یاسوجی شد تبدبل به موضوع روز حوزه سلامت شده است. به اعتقاد شما ریشه این معضل در کجاست؟

چراغی:  این موضوع بر می گردد به ساختار که باید خدمت ایده آل را به عنوان خروجی تعریف کنیم و سپس ببینیم نقش یک پرستار، پزشک و سایر نیروها در عرضه خدمات ایده آل چقدر است. همان طور که مشهود است همراهان بیمار انتظار دارند کار تخصصی و فوق تخصصی انجام شود. پرستار نیز بر اساس شرح وظایف خود در آن شرایط مراقبت های عمومی و کنترل مؤلفه های حیاتی بیمار را انجام می دهد. بلافاصله پس از تماس پرستار باید عوامل تخصصی و فوق تخصص بر سر بالین بیمار حاضر شوند و ادامه خدمات درمانی را انجام دهند. اما متأسفانه وقتی فاصله حضور نیروهای متخصص طولانی شد همه پرستار را مقصر می دانند در حالی که او وظیفه خود را انجام داده است. برای ریشه یابی این بحث باید ببینیم امنیت پرستار در مثلاً بخش اورژانس چگونه تعریف شده، نحوه پذیرش بیمار تحت چه شرایطی است. چرا باید همراه بیمار تا آخرین لحظه بالای سر او حاضر باشد. البته او هم ممکن است به سیستم درمان نامطمئن باشد. اگر سیستم استانداردی تعریف شود و مسئولیت هر بخش به نام افراد ثبت شود به طوری که با وجود هر اتفاق و پیش آمدی فرد مسئول پاسخگو باشد ضرر آن متوجه پرستار نخواهد شد. چرا باید پرستار جوان ما چشمش را از دست بدهد؟ در این میان چه کسی پاسخگوست؟

*روند تخصصی سازی پرستاری را چگونه ارزیابی می کنید؟

چراغی: خوشبختانه در این زمینه حرکت های خوبی آغاز شده است. همین که ما به سمت ایجاد رشته پرستاری مراقبت های ویژه، سوختگی، نوزادان و... حرکت می کنیم. نقطه قوت است اما من نقد عمیقی را به این روند وارد می دانم. متأسفانه برای شروع تخصصی سازی پرستاری به تأمین زیرساخت های انسانی و غیر انسانی (تجهیزات و امکانات) توجه بسیار کمی شده است. زمانی که قرار است دوره تخصصی ایجاد شود باید ابتدا برای اعضای هیئت علمی دانشگاه ها دوره های یک ساله پودمانی یا دوره تخصصی فلوشیپ با فرصت های مطالعاتی در داخل و خارج از کشور فراهم شود. این شیوه در پزشکی حل شده است. پزشک متخصص ما دوره فلوشیپ عکسبرداری از سینوس را در خارج از کشور می گذراند و سپس دوره آن دوره در کشور تأسیس می شود.

بورد پرستاری باید بررسی کند که مثلاً دوره تخصصی پرستاری که در دانشگاه تهران قرار است راه اندازی شود آیا از حداقل 5 نیروی متخصص در این زمینه که گواهی تخصصی آنان در پرونده موجود باشد برخوردار است یا خیر. متأسفانه ما چنین شیوه ای را در پرستاری نداریم. دوره های جدید با همان مربیان قبلی و همان سطح آموزش ها و مهارت های سابق ایجاد می شود و این ضعف بزرگی است. در حالی که ما جوانان مملکت را با بودجه کشور آموزش می دهیم و انتظار داریم فارغ التحصیلان ما ار سطح دانش و مهارت بالایی برخوردار باشند تا علم آنان برای مردم کاربرد داشته باشد. ما پرستار بالین محور آموزش می دهیم اما پرستار ما با کار در شیفت شب آشنا نمی شود یا اصلاً شیفتی برای او گذاشته نمی شود. طبیعی است که با یک سیستم قدیمی خروجی جدیدی حاصل نمی شود.

باید موفقیت در ایجاد دوره های تخصصی ضمن فراهم سازی تجهیزات لازم ، امکانات آموزشی نیز افزایش یابد به عنوان مثال باید خرید تجهیزات در skill lab برای دانشکده های پرستاری، کتاب و  مجلات برای کتابخانه دانشکده ها و به تبع آن آزمون ها و نحوه اجرای آن نیز تغییر کند. حرکت به این سمت نیازمند سرمایه گذاری است. نباید از سرمایه گذاری بترسیم و نگران شویم چرا که هزینه کردن برای آموزش نیروی انسانی عین سرمایه گذاری است.

*برنامه های آینده دفتر پرستاری وزارت بهداشت چیست؟

چراغی: برای استاندارسازی باید به سوی استاندارد ساختار، فرآیند و برآیند برویم که خوشبختانه در این زمینه فعالیت هایی در حال انجام است. از برنامه های ما دنبال کردن استانداردسازی حرفه ای به ویژه در بحث استانداردهای فرآیند است که در این راستا راهنماهای بالینی از سوی ورازت بهداشت و استانداردهای حرفه ای از سوی نظام پرستاری تهیه شده که باید یکسان سازی صورت گیرد. و در قالب  چک لیست های عملی تدوین و از سوی وزیر بهداشت به حوزه های بالین برای اجرا ابلاغ شود.

در بحث احراز شرایط مدیریت بنا داریم به سمت شایسته سالاری در مدیریت پرستاری در بخش های مدیریت ادراکی، میانی، و فنی و اجرایی در سطح صف حرکت کنیم. بنابراین باید فرم های شرایط احراز پرستار نمونه، پرستار پژوهشگر نمونه، مربی نمونه و ... طراحی و اجرا شود. البته بحث استاندارد پوشش و رفتار حرفه ای هم در شورای سیاستگذاری وزارت بهداشت مطرح شده و شامل لباس پرستاری نیز می شود که می توانیم با هماهنگی نظام پرستاری این موضوع را نیز محقق کنیم.

منشور اخلاقی و کد های اخلاقی در پرستاری نیز در راس کار قرار دارد و امیدواریم با انجام فعالیت های جدی به سمت طراحی و تدوین منشور اخلاقی پرستاری پیش برویم. پروانه کار پرستاری نیز از دیگر برنامه هایی است که آغاز شده است. فعالیت هایی نیز در گذشته صورت گرفته اما باید ضمن انجام مطالعات کارشناسی و علمی، تجربیات و سوابق آن در سطح منطقه و جهان بررسی شود  و در صورت امکان در قالب آزمون RN طراحی شود. در زمان حاضر آمار مشخص و دقیقی از تعداد پرستاران وجود ندارد که داشتن پروانه کار و تمدید آن اثرات مثبتی در کیفیت کار پرستاری دارد هم حوزه کاری پرستاران را مشخص تر می کند که در بخش های تعریف شده مشغول کار شوند و هم دیگران بدون تخصص وارد این حوزه نشوند.

ایجاد دوره های بازآموزی در همان 4 اساس پرستاری با هدف توانمند سازی مدیران پرستاری دانشگاهی و پرستاران حوزه بالین از برنامه های است که در تعامل با بخش آموزش مداوم وزارت بهداشت پیگیری می کنیم تا در صورت امکان با هزینه کمتر و در قالب مأموریت برای پرستاران برگزار شود.

پیشنهاد می کنم برای پرستاران بالین، سهمیه ورودی به دوره تحصیلات تکمیلی در نظر گرفته شود تا کیفیت خدمات پرستاری و انگیزه نیروهای بالین افزایش یابد.مثلاً 5 یا 10 سال سابقه پرستار در CCU تبدیل به سهمیه ورودی به کارشناسی ارشد پرستاری مراقبت های ویژه شود و  از این طریق زمینه ادامه تحصیل آنان فراهم شود.

یا می توان با طراحی دوره های پودمانی برای پرستاران فعالیت های تخصصی را به آنان واگذار کرد. به عنوان مثال     زمانی که پرستار ما دوره مراقبت از پای دیابتی را می گذراند هم در ارزشیابی او درج شود و هم کار تخصصی آن به پرستار واگذار شود.

ما باید در جهت ایجاد فرهنگ سازمانی غنی با محتوای ارتباطات دورن فردی، بین فردی، بین بخشی، انسجام آفرین و قدرت آفرین حرفه ای گام برداریم. به عبارت دیگر باید به سمت حرفه ای بودن حرکت کنیم و بنا داریم در این راستا با تأکید بر نقش محوری نهادهای اثرگذار بر این حرفه مانند دانشکده ها، نظام پرستاری، انجمن های علمی و بورد پرستاری برای نهادینه سازی وحدت حرفه ای و تبیین تصویر ذهنی متقابل از یکدیگر، نشست های دوره ای را با مدیران پرستاری دانشگاه ها و نهاد ها، پیشکسوتان پرستاری،سیستم پزشکی و سایر بخش های نظام سلامت برگزار کنیم  که  در صورت افزایش تحمل و انتقاد پذیری ان شاءالله حرفه ای شدن نیز تحقق می یابد.

تعرفه گذاری خدمات پرستاری و توانمند سازی پرستاران در حوزه پژوهشی نیز از برنامه های مهمی است که حتماً پیگیری می کنیم. گر چه عمده کار جایگاه مشاور وزیر در امور پرستاری در حوزه درمان تعریف شده اما امیدواریم در چارت تشکیلاتی جدید وزارت بهداشت حوزه های کاری مورد نظر خود را تعریف کنیم تا با مساعدت وزیر بهداشت و همراهی سایر معاونت ها و نهاد های مختلف پرستاری بتوانیم به اهداف والای جامعه پرستاری دست یابیم.

*همان طور که می دانید بحث استخدام 23 هزار پرستار در کمیسیون تلفیق مجلس رد شد. ارزیابی شما از این جریان چیست؟ و چه راهکاری را برای حل این مسئله پیشنهاد می کنید؟

چراغی: مشکل به وجود آمده در بحث استخدام پرستاران نشانگر این است که شاید کار کارشناسی عمیقی برای آن انجام نشده بود چرا که لازمه طراحی الگوی بومی این است که تمام بخش های درگیر الگو در قالب برنامه های کارشناسی طی روزها و ساعت های متمادی در کنار هم قرار گیرند و دغدغه ها و انتظارات خود را بیان کنند تا یک خروجی مورد تفاهم حاصل شود که در این صورت در حین اجرا نیز دچار چالش جدی نمی شود. شاید تکراری باشد اما می خواهم دوباره به عمق معنای این بیت ها توجه کنیم " در درون سینه شرحت داده ایم/ شرح اندر سینه ات بنهاده ایم/ درنگر در شرح دل در اندرون/ تا نیاید طعنه لاتبصرون/ و فی انفسکم افلا تبصرون/ 

به اعتقاد من رئیس جمهوری بر خلاف عده ای که استخدام پرستاران را هزینه بر می دانند استخدام 23هزار پرستار را سرمایه گذاری برای حفط سلامت و جان مردم می داند و بر همین اساس دستور استخدام پرستاران را صادر کرد. تأمین بار مالی ناشی از استخدام پرستاران برای رسیدن به ایده آل ها طی برنامه پنجم توسعه است و موفقیت تیم سلامت در بحث انرژی هسته ای، تولیدات علمی و المپیادها نشانگر این است که تأمین این هزینه ها در قبال سلامت و جان مردم هزینه نیست بلکه سرمایه گذاری به شمار می رود.

در واقع استخدام 23هزار پرستار حداقل نیروی مورد نیاز برای رسیدن به استاندارد است. چرا که با توجه به رشد جمعیت طی 5 سال آینده با روند افزایش جمعیت سالمند و جوان کشور رو به رو می شویم و از سوی دیگر با توسعه فضاهای بیمارستانی و افزودن تختها و بخش های جدید ناگزیر از استخدام نیرو خواهیم بود بنابراین بکارگیری این تعداد نیرو طی برنامه پنجم توسعه معقول و استاندارد است.

از سوی دیگر افزایش تخت های بیمارستانی بدون تأمین ردیف های سازمانی یکی از مشکلات موجود نظام سلامت است. بنابراین باید ساختار بیمارستان ها و تعداد تخت ها متناسب با ردیف های سازمانی تعریف شود به عنوان مثال وقتی به بیمارستان دارای ظرفیت 200 تختخواب 50 تخت جدید اضافه می شود بدون اینکه نیرویی برای آن دیده شود بدیهی است که معضل ایجاد می شود. بنابراین باید همزمان با آن نیروی انسانی نیز در نظر گرفته شود.

باید توجه داشته باشیم که در برنامه پنجم توسعه 32 هزار تخت بیمارستانی افزایش می یابد. بنابراین با وجود بکارگیری 23 هزار پرستار و افزایش تختها، به رقمی معادل 6/0 یا 7/0 پرستار نسبت به تخت می رسیم که حداقل های ضروری ما را تأمین می کند. در غیر این صورت در امر مراقبت و درمان دچار معضل جدی خواهیم شد.

بر اساس استانداردهای جهانی در بخش های ویژه باید به ازای هر تخت 2پرستار وجود داشته باشد. بنابراین باید نسبت پرستار به تخت به صورت بخش به بخش و مجزا بر اساس مراقبت مستقیم و غیرمستقیم تعریف و در نظرگرفته شود که متخصصان مدیریت بیمارستانی می توانند در این زمینه کار کنند.

به نظر می رسد برقراری تعامل مجدد بین وزارت بهداشت، کمیسیون های بهداشت و تلفیق مجلس، دولت، نمایندگان مردم و سازمان نظام پرستاری راهکار برون رفت از وضعیت موجود است و این خواسته جامعه پرستاری و تمام نمایندگانی است که در مقابل جان مردم مسئول هستند.

گفت و گو از سمیه ایزدی